110 sayılı kanunla bilim ve edebiyat eserleri arasına, her biçim altında ifade edilen bilgisayar programları ve bunların hazırlık tasarımları da eklenmiştir.4110 sayılı kanunun gerekçesinde yapılan bu ekin bilgisayar programları üzerinde fikri hakların FSEK tarafından açık ve net bir şekilde korunamadığı gerçeğine işaret edilmiştir.Gene gerekçeye göre, ” bilgisayar program teknolojisi ülkemiz endüstriyel gelişimi için temel öneme sahip bir konu haline gelmektedir.Bir bilgisayar programını gerçekleştirmek için insan gücüne, teknik ve mali yatırıma ihtiyaç vardır.Buna karşılık ortaya çıkan programın haksız kopyalanması çok kolay ve çok az maliyetle yapılabilmektedir.Bu durum bilgisayar programlarının fikri haklarının çok iyi korunmasını gerektirmiştir”.
”Avrupa Yazılım Yönergesi” bu değişikliğe kaynak oluşturmuştur.Hazırlık tasarımlarının , ilim ve edebiyat eseri kabul edilip korunabilmesi için , tasarımın “bir sonraki aşamada” program haline gelmesi gerekir.Yoksa bilgisayar programı sadece tasarım halinde kalmışsa , eser olarak korunmaz.Meselâ , bir programcı büyük bir avukatlık bürosu için dosyaların kolayca bulunmasını ve içeriğinin izlenmesini sağlayan bir program tasarlamış , ancak sadece dava tiplerini belirlemekle yetinmişse program eser haline gelmemiş sayılır.
Kavram. “Bilgisayar programı” belli bir işlevi veya görevi yerine getirmesi amacıyla verilen komutların herhangi bir şekil, lisan, notasyon veya kodla ifade edilmesidir.Bu terim aynı zamanda her biçimde ifade edilen tüm programları ve bir sonraki aşamada bilgisayar programı haline gelmesi koşulu ile tasarımları da kapsar.”Donanım” ile kastedilen programın yapılmasını sağlayan fiziksel ünite (hardware) , yani makine (aparat) nin kendisidir.İşte bu makinenin içinde bulunan ve makinenin çalıştırılabilmesi için öncelikle yüklenen ( ve hep yüklü olarak bulunması gereken) işletici programlar (işletim sistemleri) da bilgisayar programı sayılır ve FSEK’e göre korunur.Kanunda yer alan “bir sonraki aşama” somut olayda belirlenmelidir. Tasarı eser olarak korunur. Korunmayan ilk kademelerde kalan tasarımlardır.Video oyunları bir bilgisayar programına dayanırlar ancak saf bilgisayar programı olarak değerlendirilip korunamazlar. Bir video oyunu somut olayın özellikleri haklı gösterdiği taktirde sinema eseri sayılabilir veya bilgisayar programına ilişkin korumadan kıyasen yararlanabilir.
Bir bilgisayar programı çeşitli aşamalardan geçerek oluşur.Bu aşamalar,bir taraftan programın yapısını oluşturur, diğer taraftan da ona temel veren düşünce ve ilkeleri içerir. Bu sebeple , aşamalar ve dolayısıyla yapı ,eser olarak programın sahibi ile onu hukuki yollardan edinen ve kullanan , lisans alan gibi kişilerin ilişkilerinin nitelendirilmesinde ve haklarının sınırlarının belirlenmesinde rol oynar.
Kaynak : Ünal TEKİNALP- FİKRİ MÜLKİYET HUKUKU -2005 ARALIK
<<< Önceki Sayfa Sonraki Sayfa >>>
|
