COĞRAFİ İŞARETLERİN KORUNMASI HAKKINDA 555 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME

Coğrafi işaretlerin korunması hakkında düzenlemeler yapılması; 08.06.1995 tarihli ve 4113 sayılı kanunun verdiği yetkiye dayanılarak Bakanlar Kurulunca 24.06.1995 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Coğrafi İşaret; belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleriyle kökeninin bulunduğu bir yöre, alan, bölge veya ülke ile özdeşleşmiş bir ürünü gösteren işarettir.

Coğrafi işaret başvurusu yapma hakkına sahip kişiler ile tescil edilmiş coğrafi işareti kullanım hakkına sahip kişiler, üçüncü kişiler tarafından aşağıda sayılanların yapılmasını önleme hakkına sahiptir.

  • Tescilli adın ününden herhangi bir biçimde yarar sağlayacak kullanımlar veya tescil kapsamındaki ürünleri andıran ya da çağrıştırabilen ürünlerle ilgili olarak tescilli adın dolaylı veya dolaysız olarak ticari amaçlı kullanımı,
  • Sözcük olarak gerçek coğrafi yeri ifade etmekle birlikte halkta haksız biçimde ürünün başka yer kaynaklı olduğu izlenimini bırakan kullanımı veya korunan adın tercümesinin kullanımı veya "stilinde", "tarzında", "tipinde", " türünde", "yöntemiyle", "orada üretildiği biçimde" veya benzeri diğer açıklama veya terimlerle birlikte kullanımı,
  • Ürünün iç veya dış ambalajında, tanıtım ve reklamında veya ürünle ilgili herhangi bir yazılı belgede doğal veya esas nitelik ve özellikleri ile menşei konusunda yanlış veya yanıltıcı herhangi bir açıklama veya belirtiye yer verilmesi,
  • Ürünün menşei konusunda haklı yanıltabilecek biçimde ambalajlanması veya yanılgı yaratabilecek diğer herhangi bir biçimde sunulması

KORUMA KAPSAMI DIŞI DURUMLAR

Tescilli coğrafi işaretin içinde ürünün öz adı da yer alıyorsa, ürünün öz adının kullanımı 15 inci madde kapsamına girmez. Tescili yapılan coğrafi isimler ürünün öz adı olamaz

Coğrafi İşaretlerin Hukuka Konu Olması:

  • Hukuk davaları
  • Cezai sorumluluk

A) HUKUK DAVALARI

  • 1.Coğrafi işaret hakkında tecavüz fiillerinin durdurulması davası,
  • 2.Tecavüzün giderilmesi davası,
  • 3.Tecavüzün önlenmesi davası,
  • 4.Tecavüzün tespiti davası,
  • 5.Tazminat davaları
  • 1.Maddi tazminat davası,
  • 2.Manevi tazminat davası,
  • 3.İtibar tazminatı davası,
  • 6.Delillerin tespiti,
  • 7.El koyma,
  • 8.Ürünler üzerinde mülkiyet hakkı tanınması,
  • 9.Coğrafi işaretin silinmesi ve imha,
  • 10.Hükmün ilgililere tebliği, kamuya yayın yoluyla duyurulması ve ilanı,
  • 11.İhtiyati tedbirler,
  • 12.İhraç ya da ithal edilen var ise bu ürünlerin gümrüklerde el konulması

B) CEZAİ SORUMLULUK

Coğrafi İşaret hakkına tecavüz halinde verilecek cezalar işlem, fiil ve suça iştirak (katılma) ayırımına bağlı olarak farklılıklar göstermektedir.

Kanuna uymayanlar hakkında hapis cezası, para cezası, işyerinin kapatılması, ticaretten men edilmesi yaptırımları getirilerek, uygulamada etkinliğin sağlanması amaçlanmıştır.

Coğrafi işaretten doğan haklara verilecek cezaların alt ve üst sınırları aşağıdaki gibidir:

  • 1.Dört yıla kadar hapis cezası,
  • 2.46.000-YTL’ye kadar para cezası,
  • 3.İşyerlerinin bir yıldan az olmamak üzere kapatılması,
  • 4.Tecavüz edenlerin bir yıldan az olmamak üzere ticaretten men edilmeleri.